Borneo’dan Anadolu’ya uzanan kültür köprüsü

2019 Alanya Belediye Başkanlığı adayı olan girişimci ve iş insanı Anastasia Petrova Çetinkaya, uluslararası ilişkiler alanındaki çalışmalarını sürdürüyor. Çetinkaya, Çinli girişimci Jevon Liu ve Endonezyalı girişimci Iwan Veri Fendi ile birlikte, Endonezya’nın Borneo adasında yaşayan Dayak halkının önemli geleneksel liderlerinden Panglima Jilah tarafından kendi köyü Sambora, Kabupaten Mempawah’da kabul edildi. Gerçekleşen görüşmede Dayak kültürünün Türkiye’de tanıtılması, Türkiye ile Endonezya arasında kültürel değişim projelerinin geliştirilmesi ve Panglima Jilah’ın Türkiye ziyareti ele alındı. BORNEO’DA TARİHİ BULUŞMA Borneo’nun kalbinde gerçekleşen buluşma, dünyanın kadim yerli kültürlerinden biri olan Dayak kültürünün Türkiye üzerinden uluslararası kamuoyuna tanıtılması açısından yeni bir kültürel köprünün başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Çetinkaya, Jevon Liu ve Iwan Veri Fendi, Panglima Jilah’ın kendi köyünde özel konuğu oldu. Panglima Jilah, konuklarına Dayak halkının tarihini, geleneklerini, kültürel mirasını ve yaşam biçimini yerinde anlattı. Bu özel kabul, ziyaretçilere Dayak kültürünü yalnızca dışarıdan gözlemlemek yerine, geleneksel liderinden doğrudan dinleme ve tanıma fırsatı sundu. Panglima Jilah, Endonezya’da Tariu Borneo Bangkule Rajakng (TBBR) olarak bilinen ve kamuoyunda Pasukan Merah adıyla tanınan yapılanmanın lideri olarak öne çıkıyor. Dayak geleneklerinin, kültürel kimliğinin ve mirasının korunması konusunda çalışmalar yürüten önemli isimlerden biri olarak biliniyor. “TÜRKİYE’DE DAYAK KÜLTÜRÜNÜ TANITMAK İSTİYORUM” Görüşmenin en dikkat çekici sonuçlarından biri, Panglima Jilah’ın Türkiye’yi ziyaret etme yönündeki isteğini dile getirmesi oldu. Türkiye’nin zengin tarihi ve kültürel çeşitliliğinin yanı sıra farklı toplumlar arasında kültürel köprüler kurma potansiyeli üzerinde durulurken, Dayak kültürünün Türkiye’de tanıtılması ve Türkiye üzerinden daha geniş bir uluslararası kamuoyuna ulaştırılması fikri öne çıktı. Panglima Jilah, Türkiye’ye gelerek Dayak kültürünü Anadolu’da tanıtmak istediğini belirterek, iki halk arasında yeni bir dostluk köprüsü kurulmasının önemine dikkat çekti. ÇETİNKAYA: “TÜRKİYE ÖNEMLİ BİR KÖPRÜ OLABİLİR” Anastasia Petrovna Çetinkaya ise Panglima Jilah tarafından kendi köyünde kabul edilmenin kendileri için büyük bir onur olduğunu ifade etti. Çetinkaya, Dayak halkının tarihini, geleneklerini ve yaşam biçimini doğrudan kendi liderinden dinleme fırsatı bulduklarını belirterek, asıl hedeflerinin Borneo’nun eşsiz kültürel mirasını Türkiye’ye taşımak olduğunu söyledi. Çetinkaya, Türkiye’nin yalnızca Dayak kültürünü tanıyan bir ülke değil, bu kültürün dünyaya tanıtılmasında önemli bir köprü olması gerektiğini vurguladı. “Borneo’da başlayan bu kültürel diyaloğun Anadolu’da devam etmesini ve iki halk arasında kalıcı dostluk bağları oluşturmasını istiyoruz” mesajını veren Çetinkaya, Dayak kültürünün Türkiye’den dünyaya tanıtılmasının önemine dikkat çekti. DAYAK VE YÖRÜK KÜLTÜRLERİ BULUŞABİLİR Görüşmede gelecekte Türkiye’de gerçekleştirilebilecek kültürel projeler de gündeme geldi. Özellikle Dayak ve Yörük kültürleri arasında kurulabilecek bağ, önemli bir iş birliği alanı olarak değerlendirildi. Her iki kültürün de güçlü geleneksel kimliklere, zengin sözlü kültüre, el sanatlarına, geleneksel müziğe, kendine özgü kıyafetlere ve doğayla kurduğu özel ilişkiye sahip olması, karşılıklı kültürel değişim projeleri açısından önemli bir zemin oluşturuyor. Bu kapsamda ilerleyen dönemde Dayak-Yörük kültür buluşmaları, karşılıklı kültür festivalleri, geleneksel müzik ve dans gösterileri, kıyafet ve el sanatları sergileri, gençlere yönelik kültürel değişim programları, üniversiteler ve kültür kurumları arasında iş birlikleri ile Türkiye-Endonezya arasında kültür turizmi projelerinin gerçekleştirilmesi hedefleniyor. AMAÇ KÜLTÜRÜ YALNIZCA GÖRSEL TANITIMLA SINIRLAMAMAK Planlanan Türkiye ziyaretinin yalnızca geleneksel kıyafetler, danslar veya kültürel gösteriler üzerinden bir tanıtım yapılmasıyla sınırlı kalmaması hedefleniyor. Asıl amaç; Dayak halkının tarihinin, kültürel kimliğinin, geleneklerinin, sanatının, doğayla ilişkisinin ve yaşam felsefesinin kendi temsilcilerinin anlatımıyla Türk ve uluslararası kamuoyuna aktarılması. Bu nedenle Panglima Jilah’ın Türkiye ziyareti, yalnızca bir protokol ziyareti olarak değil, uzun vadeli bir kültürel diplomasi projesinin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. TÜRKİYE ZİYARETİ İÇİN İLK ADIM Panglima Jilah’ın Türkiye’ye gelmesi halinde İstanbul ve Antalya başta olmak üzere farklı şehirlerde kültür kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, medya kuruluşları ve Yörük-Türkmen kültür dernekleriyle görüşmeler yapılması planlanıyor. Ziyaret kapsamında Türkiye ile Borneo arasında kültürel iş birliği protokolü oluşturulması ve karşılıklı kültür programlarının başlatılması da gündemde. Çetinkaya’ya göre bu girişim yalnızca Türkiye ve Endonezya arasındaki ilişkiler açısından değil, dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan kadim kültürlerin birbirini tanıması açısından da önem taşıyor. “BORNEO’DAN ANADOLU’YA, ANADOLU’DAN DÜNYAYA” Panglima Jilah’ın Türkiye ziyaretinin gerçekleşmesi halinde, buluşmanın iki farklı coğrafyanın kültürel mirasını bir araya getiren önemli bir örnek olması bekleniyor. Bir tarafta Borneo’nun kadim Dayak kültürü, diğer tarafta Anadolu’nun Yörük ve Türkmen mirası… Farklı coğrafyalarda gelişmiş olsalar da geleneklerini, toplumsal dayanışmalarını, doğayla ilişkilerini ve kültürel kimliklerini koruma çabası taşıyan iki kültürün bir araya gelmesinin, yeni bir uluslararası kültürel değişim modeline katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor. Sambora, Kabupaten Mempawah’da gerçekleştirilen buluşma da bu nedenle yalnızca bir ziyaret olarak değil, “Borneo’dan Anadolu’ya, Anadolu’dan dünyaya uzanan yeni bir kültür köprüsünün ilk adımı” olarak değerlendiriliyor. Panglima Jilah’ın Türkiye ziyaretinin önümüzdeki dönemde somutlaştırılması ve kültür, medya, akademi, yerel yönetimler ile sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla geniş kapsamlı bir Türkiye-Dayak Kültür Buluşması düzenlenmesi hedefleniyor. Bu buluşmanın, Türkiye ile Endonezya arasındaki dostluk ilişkilerine kültürel bir boyut kazandırması ve Dayak kültürünün Türkiye üzerinden dünya kamuoyunda daha geniş görünürlük kazanmasına katkı sağlaması bekleniyor. Hamdi Acet SonAlanya